De Tooldokter had al een nieuwe werkbank gemaakt in zijn atelier, maar er miste nog een klem om werkstukken vast te zetten. Geen probleem, dat klaar hij wel even. Volg je mee?
Waar de klem komt te zitten, is er eerst nog een versteviging nodig. Een stevig stuk balk doet dienst, maar best nog even opmeten. Zet de maat over, en met de afkortzaag kan je heel precies afkorten. Werk hier met een zaagblad voor timmerhout, spaar je zaagblad met vele, fijne tanden voor die klusjes waarvoor ze bedoeld zijn. De balk past, hoe kan het ook anders? Even voorboren. Je moet straks dus schroeven nemen die doorheen de balk gaan, én nog grip vinden in de poot van de werkbank. Zeker lang genoeg nemen dus. Een drietal schroeven voldoen hoor. Nog wat houtlijm erbij, en dan fixeer je alles goed vast.
Alweer meten! Ditmaal om een extra omkasting te creëren. Waarom geen massieve verdikking hier? Later schuift er een spanklem doorheen die omkasting, dus dan moet je minder hout uitwerken om die spanklem te laten verschuiven. Je zal wel zien! Eerst proberen het plaatmateriaal op maat te brengen. Uiteraard, kijk eerst of je geen resthout hebt liggen. Hier gebruiken we multiplex uit meranti. Dat splijt langs de randen en hoeken minder vlug als mdf, bijvoorbeeld. En het is best wel stevig. Straks mag je alles schroeven, maar eerst nog de klassieke truc. Aftekenen tot waar je kan boren, zo mis je nooit om straks in het achterliggende gedeelte te schroeven! En goed geraden, ook hier nog wat lijm eraan toevoegen. Dat maakt de verbinding er alleen maar steviger op! Er kruipt wat schroefwerk in, maar hup, in beeld lukt dat precies vlot. De omkasting lijnen we uit met wat we omhanden hebben, dat is nu even met deze lange plank. De omkasting komt dus uitgelijnd tegen de verstevigde poot van de werkbank. Lukraak op het zicht nog wat gaten voorboren, en duw die schroeven er dan maar in! Opnieuw nog wat lijm knijpen, en dan kan ook die afdekplaat vooraan er nog op. Voila, het tempo zit goed.

Volgende deel!
Terug die vuren plank. Je maakt er de geleiders van de klem mee. Eerst twee stukken op maat afkorten. De eerste gebruik je als mal voor de tweede, dat is simpeler. Elke geleider moet nog passeren via de omkasting, de breedte van de plank moet nog worden uitgehaald. Reken daar ook de dikte ervan bij. Tjah, en dan een stukje zagen zeker? De decoupeerzaag, die helpt ons ook lekker op weg. En toch, wat vakmanschap met een goede beitel, ‘t is ook altijd leuk om met de handen te werken. Hoe je het ook aanpakt, er moet best wat hout weg. Tijdens het uitwerken, test je al eens of het werkt. Werk door tot alles klopt. We kunnen ook even ‘vals spelen’ en er de multitool bij halen. Je weet wel, ‘t is een luxe om het aan te schaffen maar eens je het hebt, kan je niet meer zonder. Ideaal voor moeilijk te bereiken klusjes, of kortom, prutswerkjes sneller af te hebben. Zoals hier dus. En uiteindelijk zit het ook hier als gegoten. Weer een stapje verder.
We maken nu het steunblok van de klem. Meten. Afkorten. En positioneer het blok zo dat het uitkomt met het tafelblad. Even de balk voorlopig klemmen. Ook hier moet je een stuk van de geleiders uitwerken. Teken af. En kopieer de tekening langs de langsonderen. En dan herhaal je nog eens aan de andere kant van de balk. Met de decoupeerzaag in de aanslag, hap je vlug de overbodige houtdelen weg. Aan het werk! Controle of de plank sluit. Net niet. Nog even bijwerken dus. Dat is wat we willen zien. Goed, de bovenkant van het steunblok, daar willen we een schuine kant aan. Niet om esthetische redenen, die schuine kant zal meer bewegingsvrijhed geven om later je handzaag in te zetten op een werkstuk. Onze afkortzaag kan je in graden instellen, en zo kan er al een flink stuk ingezaagd worden. De rest moeten we zelf doen. De afboording vijlen we ook nog wat schuiner af. Daarmee is de basisvorm van het steunblok af.
Herinner je nog die houten geleiders? Om ze te kunnen verstellen op afstand, willen we er gaten in. Met een stukje rondhout kan je elke geleider dan vastzetten op een gewenste afstand. Rest ons afstanden over te zetten, hier op een goeie 4 cm, en ze die dan allemaal uit te halen met een diameter die overeenkomt van het rondhout. Wil je elk gat perfect loodrecht uitgeboord?

Dan grijp je best naar een kolomboor, maar dit kan je perfect met een gewone accuboor. Let dan gewoon een beetje op je houding, zodat de gaten zo haaks mogelijk zijn. Als je één geleider klaar hebt, rest je nog de tweede, uiteraard.
Geleiders en steunblok zetten we vast met enkele schroeven, en een beetje lijm, zoals gewoonlijk. Vanaf nu kan het steunblok al voorlopig op z’n plaats gezet worden.
Even iets drastisch. Als we het steunblok met een spanklem willen gebruiken, dan moet het ene klemstuk eraf. De bout die het geheel aan elkaar houdt, boren we uit, en dan tik je het ijzer eraf. Het andere stuk van de spanklem moet langshier passeren. Waar het ijzer moet schuiven, moet nu nog een passend gat komen. Centreer dit punt zo goed mogelijk, en duid aan.
Het gat uitwerken lukt heel vlot met een slangenboor. Zo’n type boor hapt aan grote snelheid hout weg, dus om het ruime gat uit te werken, is dit ideaal. De spanklem past erin, en het klemstuk langsachter moeten we nog kunnen fixeren. Daarom boren we enkele gaten in het ijzer.

Met een ijzerboor van goeie kwaliteit, lukt dit wel. Boor slim, en enkel doorheen de uitstulpingen, zodat je niet door heel het massief blok ijzer moet passeren. Het is toch maar om er enkele schroeven in te bevestigen, zodat alles vast zit aan de werkbank. Waarvoor deze schroef dient? Wel, de klem leek tijdens het testen wat scheef te trekken, en door hier een schroef te laten uitzitten, lijnen we alles terug recht. Nog louter een kwestie van het ijzer te bevestigen, en klaar is kees. De spanklem kan nu z’n werk gaan doen. Nog enkel een stokje zagen uit ons rondhout, zodat we de geleiders kunnen instellen.
Nog een extraatje ; enkele stevige wielen, louter om de werkbank te verrijden maar kan inklappen als je moet werken. Met een plank op overschot, stevige betonplex, lijnen we uit waar we de wielen kunnen plaatsen.
Uiteraard nog even op maat verzagen. De onderplaat is klaar, maar best nog even verduidelijken waar de wielen moeten zitten. Het voetstuk van de wiel bevat voorgeboorde gaten. Daarlangs boor je het hout volledig door. Er komen straks hier bouten langs om alles te bevestigen. En als je het ene wiel hebt afgewerkt, kan je alles kopiëren op de volgende plaat. Eens alle gaten zijn uitgeboord, plaats je de bouten. Vergeet de bijhorende sluitring niet. En fixeer met een ratelsleutel langs de andere kant de moer.
Dan de bevestiging. Om de scharnieren te doen plooien, moeten we nog wat dikte overbruggen met wat blokjes resthout. Schroef vast.
Nog gauw even de werkbank omhoog tillen. Dat is makkelijker werken. En de scharnieren helemaal vastschroeven. De scharnieren zijn wel breder dan het hout, maar dat geeft niet. De scharnieren zitten zo vast genoeg. De ene kant is klaar. Nog vlug de andere wielen bevestigen. Investeer in wielen die toch 120 kg per wiel kunnen dragen. Als je van plan bent gereedschapskoffers met materiaal in je werkbank op te bergen, dan tikt het gewicht vlug aan ! [Een paar uurtjes klustijd, maar onze werkbank kan er weer helemaal tegenaan. Bedankt voor het kijken, en tot de volgende aflevering.]

Van werkbank tot schroefbank

Wat heb je nodig

Meer weten over

Deel je (nieuws)verhaal